Trong kỷ nguyên số, dữ liệu cá nhân về nguyên tắc thuộc về người dùng, nhưng trên thực tế quyền kiểm soát lại chủ yếu nằm trong tay các hệ thống lưu trữ tập trung. Mô hình “tài khoản – đồng ý – sử dụng” khiến người dùng khó biết dữ liệu của mình được thu thập, chia sẻ và lưu trữ ra sao, đồng thời gần như không thể thu hồi sau khi đã cấp quyền. Điều này làm gia tăng nguy cơ rò rỉ và lạm dụng thông tin cá nhân.

Trước thực trạng đó, nhiều quốc gia đã chuyển sang các mô hình định danh số lấy công dân làm trung tâm. Liên minh châu Âu triển khai EUDI Wallet trong khuôn khổ eIDAS 2.0, Singapore áp dụng OpenCerts cho chứng chỉ số, còn Trung Quốc thử nghiệm RealDID để xác thực danh tính mà không cần công khai dữ liệu gốc. Điểm chung của các mô hình này là chuyển từ “thu thập và lưu trữ” sang “kiểm chứng khi cần”, đặt nền tảng cho định danh tự chủ (Self-Sovereign Identity – SSI).

Tại Việt Nam, NDAKey được phát triển như một giải pháp cụ thể hóa mô hình SSI, xây dựng trên blockchain NDAChain và nền tảng định danh phi tập trung NDADID. Giải pháp cho phép mỗi công dân lưu giữ và quản lý thông tin cá nhân dưới dạng Chứng chỉ số (Verifiable Credentials – VC) ngay trên thiết bị của mình, đồng thời chủ động quyết định chia sẻ dữ liệu theo từng ngữ cảnh giao dịch.

NDAKey vận hành theo mô hình ba vai trò gồm bên cấp phát, người dùng và bên xác minh. Khi phát sinh giao dịch, người dùng chỉ cần trình xuất Bằng chứng số (Verifiable Presentation – VP) phù hợp, thay vì cung cấp toàn bộ hồ sơ hay giấy tờ gốc. Bên tiếp nhận chỉ xác minh tính hợp lệ của bằng chứng mà không lưu trữ dữ liệu cá nhân.

Theo định hướng từ năm 2026, NDAKey sẽ được triển khai trên phạm vi toàn quốc, hướng tới bảo vệ danh tính số cho hơn 100 triệu công dân. Đây không chỉ là giải pháp công nghệ, mà còn là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, xây dựng một hệ sinh thái số an toàn, minh bạch và lấy con người làm trung tâm.

Vị thế dẫn đầu tuyệt đối của ChatGPT trên thị trường AI tạo sinh toàn cầu đang bị lung lay rõ rệt khi Google Gemini ghi nhận mức tăng trưởng bùng nổ. Dữ liệu mới nhất từ Similarweb cho thấy thị phần lưu lượng truy cập web của ChatGPT đã giảm xuống còn khoảng 64–65% vào đầu năm 2026, mức thấp nhất kể từ năm 2023. Chỉ một năm trước đó, nền tảng này từng nắm giữ tới gần 86% thị phần.

Ở chiều ngược lại, Gemini nổi lên như đối thủ cạnh tranh trực diện khi vươn lên chiếm hơn 21–22% thị phần, tương đương mức tăng trưởng lên tới 315% trong vòng 12 tháng. Đây không còn là biến động ngắn hạn mà phản ánh sự phá vỡ thế độc quyền mà ChatGPT từng duy trì trong giai đoạn đầu của làn sóng AI tạo sinh.

Sự bứt phá của Gemini đến từ chiến lược phân phối và tích hợp sâu vào hệ sinh thái Google. Việc AI được nhúng trực tiếp vào Search, Gmail, Workspace và Android giúp Gemini trở thành một lớp tiện ích nền tảng, thay vì một sản phẩm độc lập như ChatGPT. Bên cạnh đó, các mô hình Gemini thế hệ mới được đánh giá cao về khả năng suy luận, xử lý đa phương thức và cửa sổ ngữ cảnh lớn, mang lại lợi thế rõ rệt cho người dùng chuyên sâu.

Dù ChatGPT vẫn là công cụ AI có lượng truy cập trực tiếp lớn nhất thế giới, xu hướng hiện tại cho thấy OpenAI đã bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn bao giờ hết. Cuộc đua AI giờ đây không chỉ nằm ở sức mạnh mô hình, mà còn ở khả năng phân phối, tích hợp và hiện diện trong các sản phẩm người dùng sử dụng hàng ngày.

Từ thiết kế thuê, ngành bán dẫn Việt Nam đã có những bước đi đột phá, nổi bật với sự xuất hiện của hai nhà máy trong tháng đầu năm 2026.

Có lịch sử gần 50 năm, nhưng lĩnh vực bán dẫn tại Việt Nam trải qua hầu hết thời gian phát triển âm thầm, thậm chí có giai đoạn gần như biến mất. Thị trường trong nước có sự tham gia của vài chục doanh nghiệp bán dẫn nhưng phần lớn từ nước ngoài.

Tuy nhiên, ba năm qua, cùng với Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn được ban hành, một số đột phá đã được công bố, trong đó có nhà máy chế tạo và nhà máy kiểm thử - đóng gói tiên tiến được khởi công, tiền đề cho những mẫu chip bán dẫn do người Việt làm chủ.

Một chiến dịch lừa đảo trực tuyến mới đang nhắm thẳng vào người dùng Apple bằng thủ đoạn đặc biệt tinh vi: lợi dụng chính hệ thống iCloud Calendar để gửi email lừa đảo từ máy chủ hợp pháp của Apple. Thay vì giả mạo địa chỉ gửi như các hình thức phishing truyền thống, tin tặc đã biến dịch vụ của Apple thành công cụ phát tán lừa đảo, khiến email trông hoàn toàn đáng tin cậy.

Cụ thể, kẻ tấn công tạo một sự kiện trong ứng dụng Lịch, chèn nội dung lừa đảo vào phần ghi chú. Hệ thống của Apple sau đó tự động gửi email thông báo lời mời từ địa chỉ noreply@email.apple.com

. Do được gửi từ hạ tầng chính thống, các email này dễ dàng vượt qua các lớp kiểm tra bảo mật quan trọng như SPF, DKIM và DMARC, cũng như qua mặt bộ lọc thư rác và phần mềm chống mã độc.

Nội dung lừa đảo thường thông báo nạn nhân vừa bị trừ một khoản tiền lớn qua PayPal và yêu cầu gọi ngay đến một số điện thoại “hỗ trợ”. Mục tiêu thực sự là dụ nạn nhân gọi trực tiếp cho kẻ lừa đảo. Khi liên lạc được thiết lập, chúng sẽ gây áp lực tâm lý, hướng dẫn cài đặt các công cụ truy cập từ xa với danh nghĩa hỗ trợ hoàn tiền. Một khi chiếm quyền điều khiển thiết bị, tin tặc có thể rút sạch tài khoản ngân hàng, đánh cắp dữ liệu cá nhân hoặc cài thêm phần mềm độc hại.

Điểm nguy hiểm nhất của chiêu thức này không chỉ nằm ở kịch bản gọi lại quen thuộc, mà ở việc tin tặc đã khai thác chính uy tín và hạ tầng của Apple để tạo lớp vỏ hợp pháp gần như hoàn hảo. Hiện Apple chưa đưa ra bình luận chính thức về hình thức lạm dụng này.

Trong bối cảnh đó, người dùng được khuyến cáo cần đặc biệt cảnh giác với các lời mời bất ngờ trên ứng dụng Lịch, tuyệt đối không gọi vào các số điện thoại được đính kèm và không cài đặt bất kỳ phần mềm hỗ trợ nào theo yêu cầu từ những thông báo không rõ nguồn gốc.

Trong hơn hai thập kỷ, Google giữ vị thế thống trị trong thế giới Internet nhờ công cụ tìm kiếm, trình duyệt Chrome và hệ sinh thái dịch vụ rộng lớn. Tuy nhiên, sự trỗi dậy mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo tạo sinh như ChatGPT hay DeepSeek đang thách thức trực tiếp mô hình tìm kiếm truyền thống, buộc Google phải bước vào một cuộc chuyển đổi chiến lược mang tính sống còn.

Bên cạnh áp lực công nghệ, Google còn đối mặt với vụ kiện chống độc quyền của Bộ Tư pháp Mỹ, trong đó nguy cơ lớn nhất là yêu cầu buộc công ty phải bán trình duyệt Chrome. Việc mất Chrome có thể làm suy yếu nghiêm trọng hệ sinh thái phân phối của Google. Tuy nhiên, phán quyết của Thẩm phán Amit Mehta vào đầu tháng 9 đã cho phép Google giữ lại Chrome, một phần nhờ nhận định rằng các công cụ tìm kiếm AI và chatbot đang tạo ra môi trường cạnh tranh mới đủ sức thách thức Google. Dù vậy, Google vẫn phải chấp nhận một số điều kiện, như chia sẻ một phần dữ liệu chỉ mục tìm kiếm cho đối thủ với chi phí thấp và cung cấp kết quả tìm kiếm tổng hợp trong thời hạn 5 năm.

Sau khi vượt qua rào cản pháp lý lớn, Google đẩy mạnh chiến lược tích hợp AI sâu vào hệ sinh thái hiện có. Gói thuê bao Google AI Plus, với các mô hình như Gemini 2.5 Pro hay công cụ tạo video Veo, được tích hợp trực tiếp vào Gmail, Docs và Sheets, giúp AI dễ dàng tiếp cận hàng tỷ người dùng. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng làm dấy lên lo ngại về chi phí, quyền riêng tư và nguy cơ “khóa chặt hệ sinh thái”.

Trong cuộc cạnh tranh AI, Google vẫn sở hữu nhiều lợi thế như thị phần tìm kiếm áp đảo, nguồn dữ liệu khổng lồ và tiềm lực tài chính mạnh. Dù vậy, sự phụ thuộc vào doanh thu quảng cáo truyền thống, áp lực giám sát từ cơ quan quản lý và sự cạnh tranh gay gắt từ Microsoft – OpenAI hay các nền tảng mới như Perplexity khiến vị thế của Google không còn bất biến.

Thay vì suy yếu, Google đang chuyển đổi để thích nghi, đặt cược vào mô hình nơi tìm kiếm truyền thống và AI hội thoại cùng tồn tại. Câu hỏi then chốt còn bỏ ngỏ là liệu chiến lược này sẽ thực sự mang lại lợi ích cân bằng cho người dùng, hay chủ yếu củng cố quyền lực thị trường của Google trong kỷ nguyên AI.

Kỹ thuật tạo câu lệnh (prompt engineering) không còn là kỹ năng AI quan trọng nhất trong năm 2026. Khi AI được ứng dụng sâu hơn trong doanh nghiệp, vai trò của con người chuyển từ “ra lệnh” sang quản lý và điều phối các hệ thống AI tự động.

AI hiện nay không chỉ phản hồi từng lệnh riêng lẻ mà hoạt động theo mô hình tác nhân (agentic AI), có khả năng tự chủ, chuỗi hóa nhiều tác vụ, tương tác với hệ thống bên ngoài và đưa ra quyết định với mức can thiệp tối thiểu từ con người. Điều này đòi hỏi người dùng phải biết đánh giá khi nào nên tin tưởng AI và khi nào cần giám sát.

Thay vì quản lý vi mô, con người cần thiết lập mục tiêu, rào chắn an toàn và kỳ vọng rõ ràng cho AI, tương tự cách lãnh đạo quản lý nhân sự. Giá trị của con người nằm ở phán đoán, hiểu bối cảnh và xử lý các tình huống phức tạp mà tự động hóa chưa thể giải quyết trọn vẹn.

Trong các lĩnh vực như ngân hàng, chuỗi cung ứng hay tuyển dụng, AI có thể đảm nhiệm phần lớn quy trình kỹ thuật, nhưng con người vẫn chịu trách nhiệm cho các quyết định chiến lược, đạo đức và văn hóa tổ chức.

Theo Forbes, kỹ năng AI quan trọng nhất hiện nay mang bản chất của kỹ năng lãnh đạo, bao gồm tư duy phản biện, chuyên môn ngành, quản lý quy trình và giao tiếp hiệu quả. Thách thức lớn nhất trong tương lai không phải viết câu lệnh tốt nhất, mà là dẫn dắt các hệ thống AI bằng sự phán đoán, giá trị nhân văn và trách nhiệm của con người.

Với vài câu mô tả, trí tuệ nhân tạo cho phép người dùng có thể “sản xuất” một bài hát hoàn chỉnh chỉ trong vài phút.

Sự phát triển nhanh chóng của các công cụ AI tạo nhạc đang làm thay đổi cách con người tiếp cận hoạt động sáng tác. Thông qua việc nhập các mô tả như thể loại, tâm trạng, nhịp độ hoặc nội dung ca từ, hệ thống AI có thể tự động tạo giai điệu, phối khí và thậm chí cả giọng hát trong thời gian ngắn.

Nhờ tính tiện lợi và dễ sử dụng, các bài hát do AI tạo ra nhanh chóng thu hút sự quan tâm của cộng đồng mạng. Nhiều sản phẩm đạt lượng tương tác lớn, cho thấy AI có thể hỗ trợ hiệu quả trong việc thử nghiệm ý tưởng, sáng tạo nội dung nhanh hoặc phục vụ mục đích giải trí.

Sáng tác bài hát bằng AI trong 3 phút chỉ với vài thao tác đơn giản (Video: Hải Yến).

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn. Vấn đề bản quyền là thách thức lớn khi AI được huấn luyện từ kho dữ liệu âm nhạc khổng lồ, trong đó có thể bao gồm tác phẩm có bản quyền.

Bên cạnh đó, việc phụ thuộc quá nhiều vào AI có nguy cơ làm giảm vai trò của sáng tạo cá nhân và khiến âm nhạc trở nên thiếu sáng tạo.

Trong bối cảnh AI ngày càng phổ biến, việc sử dụng công nghệ này cần đi kèm nhận thức rõ ràng về giới hạn và trách nhiệm.

Vài ngày gần đây, một số trang thông tin có nhiều theo dõi trên mạng xã hội Facebook như Theanh28 Entertainment và fanpage của người nổi tiếng như Phùng Thanh Độ (Độ Mixi), ca sĩ Trịnh Trần Phương Tuấn (Jack) đã đột ngột biến mất. Những trang này đến nay đã không thể tìm thấy hay truy cập.

Hiện tại, chưa rõ nguyên nhân các trang fanpage lớn trên biến mất do nền tảng xử lý hay chủ động khóa.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, một chuyên gia trong lĩnh vực Digital Marketing cho biết gần đây xuất hiện một công cụ cho phép tố cáo (report) hàng loạt bài đăng trên các fanpage. Những bài viết bị tố cáo có thể liên quan đến quy định về tiêu chuẩn bản quyền của Facebook.

Trước đó không lâu, các fanpage trên cũng đồng loạt gỡ ảnh đại diện, gây ra không ít băn khoăn trong cộng đồng người dùng Facebook. Thậm chí, một số thông tin còn lan truyền về thủ thuật lợi dụng tính năng báo cáo vi phạm ảnh đại diện, có thể khiến tài khoản người dùng bị khóa vĩnh viễn.

Lo sợ trở thành nạn nhân, không ít người đã vội vã gỡ bỏ avatar, biến trang cá nhân thành một "vùng trắng". Tuy nhiên, theo chuyên gia an ninh mạng, đây là một hành động phản tác dụng.

“Các cuộc tấn công báo cáo (report) hàng loạt thường nhắm vào các Fanpage lớn hoặc người nổi tiếng nhằm mục đích tống tiền, cạnh tranh không lành mạnh hoặc làm mất uy tín thương hiệu. Người dùng cá nhân bình thường rất ít khi là mục tiêu của các đòn tấn công có chủ đích này", ông Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), một chuyên gia an ninh mạng, chia sẻ.

Theo vị chuyên gia, khi người dùng không có ảnh đại diện rõ ràng, Facebook sẽ khó xác minh danh tính hơn nếu có sự cố xảy ra. Ngược lại, một ảnh đại diện chính chủ, rõ ràng sẽ là bằng chứng thép để bạn lấy lại tài khoản khi bị kẻ xấu mạo danh.

ChatGPT Translate đang thu hút người dùng nhờ khả năng dịch nhanh và đặc biệt là cho phép tinh chỉnh bản dịch linh hoạt chỉ với một chạm, như làm trôi chảy hơn, đổi sang văn phong trang trọng, đơn giản hóa cho trẻ em hoặc phù hợp học thuật. Công cụ hỗ trợ hơn 50 ngôn ngữ, tự động nhận diện ngôn ngữ và có giao diện đơn giản, tương tự Google Translate, dễ sử dụng với thao tác dán văn bản là có kết quả ngay.

Tuy nhiên, ChatGPT Translate vẫn còn nhiều hạn chế so với Google Translate: chưa hỗ trợ dịch hình ảnh trên máy tính, thiếu các tính năng như dịch tài liệu, chữ viết tay, trang web hay hội thoại thời gian thực, và số lượng ngôn ngữ còn ít hơn. Trong khi đó, Google tiếp tục nâng cấp dịch vụ với công nghệ Gemini, xử lý tốt hơn thành ngữ và tiếng lóng.

Hiện nay, ChatGPT Translate phù hợp với người dùng chú trọng chất lượng diễn đạt, còn Google Translate vẫn vượt trội về độ đa dạng và các chế độ dịch. Nếu OpenAI mở rộng thêm tính năng và ngôn ngữ, cạnh tranh trong lĩnh vực dịch thuật sẽ ngày càng gay gắt.

Apple được cho là đang tiến rất gần tới việc ra mắt chiếc iPhone màn hình gập đầu tiên, tạm gọi là iPhone Fold – sản phẩm đã xuất hiện trong các tin đồn suốt nhiều năm qua. Dù Apple vẫn chưa chính thức xác nhận, nhiều báo cáo cho biết quá trình thử nghiệm nội bộ đã bắt đầu và iPhone Fold có thể được giới thiệu cùng dòng iPhone 18 Pro vào tháng 9 tới.

Theo nguồn tin từ chuyên gia rò rỉ Digital Chat Station, iPhone Fold không đơn thuần là một thiết bị mang tính thử nghiệm mà được Apple định vị như một “quân bài chiến lược” trong phân khúc smartphone cao cấp. Thiết bị dự kiến sở hữu thiết kế màn hình gập thế hệ mới, tập trung vào độ hoàn thiện và trải nghiệm sử dụng thay vì chạy theo thông số.

Cụ thể, iPhone Fold được cho là có màn hình trong khoảng 7,58 inch và màn hình ngoài khoảng 5,25 inch, nhỏ gọn hơn so với nhiều mẫu máy gập hiện nay. Kích thước này được kỳ vọng giúp thiết bị dễ cầm nắm, thuận tiện khi sử dụng hằng ngày, khắc phục những hạn chế về tính cơ động từng xuất hiện trên các mẫu smartphone gập đời đầu.

Đáng chú ý, Apple được cho là đang phát triển chip xử lý riêng dành cho iPhone Fold, nhằm tối ưu hiệu năng, kiểm soát nhiệt và kéo dài thời lượng pin cho thiết kế màn hình gập. Song song đó, một phiên bản hệ điều hành iOS được tinh chỉnh riêng cho đa màn hình cũng đang được xây dựng, giúp chuyển đổi ứng dụng và đa nhiệm mượt mà hơn.

Nếu những thông tin này trở thành hiện thực, iPhone Fold có thể đánh dấu bước ngoặt lớn của Apple trong cuộc đua smartphone gập, sẵn sàng cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ như Samsung hay Oppo, đồng thời thể hiện cách tiếp cận thận trọng nhưng đầy tính chiến lược của hãng.

Robot hình người đang dần bước ra khỏi phòng thí nghiệm để được thử nghiệm trong những môi trường làm việc thực tế, nơi chúng phải di chuyển, thao tác và tương tác tương tự con người. Một trong những ví dụ tiêu biểu là Atlas của Boston Dynamics, robot humanoid đã đạt trạng thái sẵn sàng thương mại sau hơn một thập kỷ phát triển. Atlas được thiết kế để xử lý vật liệu, hoàn tất đơn hàng và làm việc trong các nhà máy công nghiệp thực sự.

Theo kế hoạch, Hyundai Motor Group và Boston Dynamics dự kiến triển khai robot hình người tại các nhà máy ô tô từ năm 2028, với quy mô sản xuất lên tới hàng chục nghìn robot mỗi năm. Song song đó, một số công ty như 1X Technologies cũng thử nghiệm robot humanoid trong không gian nhà ở, cho thấy tham vọng mở rộng ứng dụng ra ngoài lĩnh vực sản xuất.

Các báo cáo thị trường dự đoán năm 2026 sẽ là giai đoạn then chốt cho thương mại hóa robot hình người, với số lượng xuất xưởng toàn cầu vượt 50.000 đơn vị. Tuy nhiên, việc phổ biến rộng rãi vẫn gặp nhiều rào cản, bao gồm độ phức tạp cơ khí, khả năng xử lý tình huống bất ngờ, thời lượng pin, vấn đề an toàn khi làm việc gần con người và chi phí đầu tư còn cao.

Robot hình người đã bước vào đời thực, nhưng vẫn cần thêm thời gian để trở thành một phần phổ biến trong đời sống hằng ngày.